Το Σχολείο μας ως Κοινότητα Αναγνωστών
Προγράμματα και δράσεις φιλαναγνωσίας
Η φιλαναγνωσία στο σχολείο μας:
Στο σχολείο μας η φιλαναγνωσία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της σχολικής καθημερινότητας και οργανώνεται μέσα από έναν συστηματικό και συλλογικό παιδαγωγικό σχεδιασμό. Οι δράσεις που υλοποιούνται εντάσσονται κυρίως στο πλαίσιο της συμμετοχής μας στο Δίκτυο Σχολείων για την Υποστήριξη της Φιλαναγνωσίας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Κύπρου, στο οποίο λαμβάνουμε μέρος για δεύτερη συνεχόμενη σχολική χρονιά. Μέσα από τη συνεργασία με άλλα σχολεία, την ανταλλαγή εμπειριών και καλών πρακτικών, καθώς και τον συνεχή παιδαγωγικό αναστοχασμό που προωθεί το Δίκτυο, σχεδιάζονται και υλοποιούνται ποικίλες βιωματικές δράσεις, οι οποίες εμπλέκουν ενεργά μαθητές, εκπαιδευτικούς και οικογένειες γύρω από το βιβλίο και τη λογοτεχνία.
Γενικός σκοπός του Προγράμματος Φιλαναγνωσίας:
Η δημιουργία και εδραίωση μιας κουλτούρας φιλαναγνωσίας στο σχολείο, ώστε οι μαθητές/τριες να αναπτύξουν θετική στάση απέναντι στην ανάγνωση, να ενισχύσουν τη γλωσσική και γνωστική τους ανάπτυξη και να βιώσουν τη χαρά της ανάγνωσης ως μέσου προσωπικής ανάπτυξης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης.
Επιμέρους στόχοι και παιδαγωγικές επιδιώξεις:
1. Σχέση με το βιβλίο και τη φιλαναγνωσία: Ανάπτυξη θετικής αναγνωστικής στάσης και ταυτότητας
Οι μαθητές/τριες:
- Να ανακαλύψουν την ικανοποίηση και την απόλαυση της ανάγνωσης λογοτεχνίας.
- Να αναπτύξουν εσωτερικά κίνητρα για αυτόνομη και καθημερινή ανάγνωση.
- Να διαμορφώσουν μια αναγνωστική ταυτότητα τάξης και σχολείου, όπου η ανάγνωση είναι κοινή αξία.
- Να θεμελιώσουν μια στέρεη και θετική σχέση με το βιβλίο, που θα αποτελεί τη βάση για μία συνήθεια διά βίου μάθησης.
- Να δημιουργηθεί ένα κλίμα συναισθηματικής ασφάλειας και συντροφικότητας μέσα από την κοινή αναγνωστική εμπειρία.
2. Αναγνωστικές και επικοινωνιακές δεξιότητες: Ενίσχυση της αναγνωστικής ευχέρειας, κατανόησης και έκφρασης
- Να αυξηθεί σημαντικά ο όγκος και η συχνότητα της επαφής των μαθητών/τριών με ποιοτικά βιβλία.
- Να βελτιωθεί η αναγνωστική ευχέρεια (ρυθμός, ακρίβεια, έκφραση) και η κατανόηση κειμένου.
- Να καλλιεργηθεί η δεξιότητα της ενεργητικής ακρόασης κατά τη διάρκεια ακουστικής (μεγαλόφωνης) ανάγνωσης.
- Να ενισχυθεί η ικανότητα ερμηνείας και κριτικής προσέγγισης λογοτεχνικών κειμένων.
- Να αναπτυχθεί η αφηγηματική ικανότητα και η ικανότητα αναδιήγησης ιστοριών και πλοκών.
3. Γλωσσική, δημιουργική και αισθητική καλλιέργεια: Η λογοτεχνία ως πεδίο γλώσσας, φαντασίας και αισθητικής εμπειρίας
Οι μαθητές/τριες:
- Να εμπλουτίσουν την προφορική και γραπτή γλωσσική έκφραση μέσα από τη φυσική γνωριμία με πλούσιο λεξιλόγιο και γραμματικές δομές.
- Να εξοικειωθούν με μια ποικιλία λογοτεχνικών ειδών, υφών και εικονογραφήσεων.
- Να γνωρίσουν έργα Ελλήνων, Κυπρίων και διεθνών συγγραφέων, διευρύνοντας τον πολιτισμικό τους ορίζοντα.
- Να καλλιεργήσουν τη φαντασία, τη δημιουργικότητα και την εφευρετικότητα, και να μυηθούν στη δημιουργική γραφή.
- Να αναπτύξουν την αισθητική ευαισθησία μέσα από την ποιοτική λογοτεχνία και τη σχέση κειμένου-εικόνας.
4. Συναισθηματική ανάπτυξη και κοινωνικές αξίες: Η λογοτεχνία ως εργαλείο ενσυναίσθησης και κοινωνικού προβληματισμού
- Να διευρυνθεί ο συναισθηματικός κόσμος και η συναισθηματική νοημοσύνη των μαθητών/τριών μέσω της ταύτισης με λογοτεχνικούς χαρακτήρες.
- Να προωθηθούν οι αξίες της ενσυναίσθησης, του σεβασμού, της αποδοχής της διαφορετικότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
- Να ενισχυθούν οι δεξιότητες ειρηνικής επίλυσης συγκρούσεων και η κριτική σκέψη πάνω σε κοινωνικά ζητήματα.
- Να καλλιεργηθούν στάσεις ενεργού πολιτειότητας και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
5. Δεξιότητες του 21ου αιώνα: Συνεργασία, κριτική σκέψη και ψηφιακός εγγραμματισμός
- Να ενισχυθούν οι δεξιότητες συνεργασίας, επικοινωνίας και συλλογικής εργασίας μέσα από ομαδικές αναγνωστικές δραστηριότητες.
- Να καλλιεργηθεί η ικανότητα για εποικοδομητικό διάλογο και ανταλλαγή απόψεων σε ένα πλαίσιο αμοιβαίου σεβασμού.
- Να αναπτυχθεί η κριτική και δημιουργική σκέψη στην ανάλυση και ερμηνεία κειμένων.
- Να προωθηθεί η ψηφιακή εγγραμματοσύνη στην αναζήτηση, αξιολόγηση και δημιουργία ψηφιακού αναγνωστικού περιεχομένου.
6. Σχολείο – Οικογένεια – Κοινότητα: Η φιλαναγνωσία ως κοινή πολιτισμική εμπειρία
- Να ενισχυθεί ο συνεργατικός δεσμός μεταξύ σχολείου και οικογένειας μέσα από κοινές αναγνωστικές πρωτοβουλίες.
- Να δημιουργηθούν συνεργασίες με δημόσιες βιβλιοθήκες, συγγραφείς, εικονογράφους και πολιτιστικούς φορείς.
- Η ανάγνωση να αναδειχθεί ως ζωντανός πολιτισμικός πυλώνας που ενισχύει τη συνοχή και την ταυτότητα της σχολικής κοινότητας.
Άξονες αποτελεσματικότητας του Προγράμματος Φιλαναγνωσίας:
- Κουλτούρα του σχολείου
- Καλά βιβλία παιδικής λογοτεχνίας
- Εκπαιδευτικοί που γνωρίζουν την παιδική λογοτεχνία
- Μεγαλόφωνη ανάγνωση
- Κοινότητα αναγνωστών
- Χρόνος για τα βιβλία
- Χώρος για τα βιβλία
- Πολυτροπικότητα του βιβλίου
- Διδακτική της λογοτεχνίας
- Δια-καλλιτεχνικές συνδέσεις (θεατρική αγωγή, εικαστική αγωγή, αφηγηματική τέχνη)
- Συνεργασία με συγγραφείς και συγγραφείς/εικονογράφους/εκδότες/βιβλιοπώλες για κατανόηση της διαδικασίας δημιουργίας βιβλίου
- Αξιοποίηση της λογοτεχνίας πέρα από το γλωσσικό μάθημα